Hôm nay 27/11/2018, Google Doodle đã dành trọn vẹn 1 ngày để kỷ niệm 132 năm ngày sinh của cố họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita, họa sĩ người Nhật gốc Pháp, từng có triển lãm tranh ở Việt Nam.
Họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita sinh ngày 27/11/1886 ở Tokyo, Nhật Bản, mất ngày 29/1/1968 ở Zurich, Thụy Sỹ (Theo wikipedia). Sinh thời, họa sĩ Foujita là một người Nhật gốc Pháp và được vinh danh là 'nghệ sĩ Nhật Bản quan trọng nhất làm việc ở phương Tây trong thế kỷ 20'.

Năm 1904, họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita theo học tại xưởng hoạ của Honda Kinkichiro, để năm sau, 1905 thi đậu vào trường Mỹ Thuật Tokyo, hướng dẫn bởi giáo sư Seiki Kuroda, tốt nghiệp từ trường Mỹ thuật Quốc Gia Paris về.
Năm 1913, 27 tuổi, ông đi tàu thuỷ 49 ngày đêm từ Nhật cập bến Marseille (Pháp) rồi đi xe lửa đến gare Lyon, Paris, ngụ tại khu Monparnasse, thường ngồi ở café Le Dôme và La Rotonde. Gặp Picasso, rồi Chagall, Soutine, Modigliani...

Năm 1917, họa sĩ tài năng cưới vợ là nữ hoạ sĩ Fernande Barrey. Triển lãm lần đầu tiên của ông được tổ chức tại galerie Chéron. Tới năm 1924, ông ly dị Fernande và cưới Youki. Nhưng tới năm 1931, ông lại chia tay bà Youki, cưới Madeleine Leqeux, vũ nữ và người mẫu tại Casino de Paris, cùng Madeleine du lịch hai năm tại Châu Mỹ La Tinh. Năm 1936, bà Madeleine mất tại Tokyo, ông gặp và cưới người vợ Nhật cuối cùng: Kimiyo Horiuchi.

Vào năm 1941, khi cha mất, Foujita được phong hội viên Hàn lâm viện Mỹ thuật hoàng gia và được cử đi các nước Đông Dương như môt tuỳ viên văn hoá của Nhật. Dự và bày tranh chung tại Hà Nội. Năm 1949 rời Nhật qua Mỹ, dạy tại Brooklyn Art School. Triển lãm một mình tại New York. Năm sau, ông quay lại Paris và sống tại Montparnasse. Tới năm 1954, họa sĩ người Nhật nhập quốc tịch Pháp năm 1954.

leonard tsuguharu foujita la ai
Leonard Tsuguharu Foujita, họa sĩ người Nhật gốc Pháp được vinh danh tại Google Doodle hôm nay 27/11. (Ảnh: Gooogle Doodle)
Phong cách vẽ của Léonard Tsuguharu Foujita theo trường phái kỹ thuật mực Nhật Bản. Ông đã thành công khi áp dụng cách vẽ này vào các bức tranh phương Tây, điển hình là trong Bộ sách về Mèo xuất bản ở New York năm 1930, với hơn 20 bức vẽ kiểu mực Nhật Bản của Foujita. Đây cũng là cuốn sách nổi tiếng nhất về loài mèo từng được xuất bản trên thế giới.

Thuở nhỏ, Léonard Tsuguharu Foujita đam mê hội họa và mơ ước được đi du học Pháp. Tuy nhiên Mori Ōgai - bác sỹ quân y của cha Foujita đã khuyên ông nên theo ngành nghệ thuật phương Tây ở Nhật Bản trước, và ông đã nghe lời.

Ban đầu, bút hiệu của Foujita là Fujita, khi ông mới tốt nghiệp trường Đại học Mỹ thuật và Âm nhạc Quốc gia Tokyo vào năm 1910. Mãi sau này ông mới thay đổi để rồi bút hiệu Foujita trở nên nổi tiếng trên toàn cầu.

Những năm tháng thanh xuân, Foujita rong ruổi ở nhiều nơi từ Nhật đến cảng Marseille, ga Lyon rồi Paris. Ông có thời gian sống ở khu Monparnasse, ngồi cafe ở những quán nổi tiếng như Le Dôme và La Rotonde và gặp gỡ nhiều danh họa tài hoa như Picasso Chagall, Soutine, Modigliani... Sự mày mò sáng tạo giúp ông vươn đến đỉnh cao của ngành hội họa.

Léonard Tsuguharu Foujita và quãng thời gian có triển lãm tranh ở Hà Nội
Léonard Tsuguharu Foujita từng được vinh danh là hội viên Viện Hàn lâm Mỹ thuật hoàng gia, được cử đi các nước Đông Dương giao lưu với tư cách tuỳ viên văn hoá Nhật Bản. Ông từng có triển lãm tranh ở Hà Nội.

Cuối đời, Foujita cùng vợ sống ở một ngôi nhà nhỏ tại vùng quê Villiers-le Bâcle, tỉnh Essone, Pháp. Đây cũng là nơi ông thực hiện những tác phẩm cuối đời.

leonard tsuguharu foujita la ai
Danh họa Foujita. (Ảnh: Google Doodle).
Năm 1949, họa sĩ Foujita rời Nhật qua Mỹ và trở thành giảng viên dạy tại trường nghệ thuật Brooklyn. Ông tự mở triễn lãm tại New York. 5 năm sau, Foujita quyết định quay lại Paris và sống tại Montparnasse.

Những năm cuối đời của Léonard Tsuguharu Foujita
Foujita vô cùng sùng đạo Thiên Chúa, triển lãm tranh Thánh tại Trieste, Ý của ông đã giành được huy chương vàng quốc tế. Foujita góp công lớn nhờ những bức vẽ tranh tường lớn, trang trí tranh kính và làm maquette xây nhà thờ Notre-Dame-de-la-paix tại Reims, còn gọi là “Nhà thờ Bảo tàng Foujita”. Thời gian này vợ chồng họa sĩ Foujita về ở tại một ngôi nhà vùng quê Villiers-le Bâcle, thuộc tỉnh Essone nước Pháp.

Tháng 12 năm 1966, Foujita phải nhập viện vì bệnh ung thư. Đến năm 1968, ông qua đời mất tại bệnh viện Zurich, hưởng thọ 82 tuổi. Tang lễ của ông được cử hành tại Thánh đường Reims, và chôn tại nghĩa trang Villiers-le-Bâcle.

Xem thêm: Léonard Tsuguharu Foujita từng nhận xét vua Hàm Nghi là một họa sĩ thực thụ

leonard tsuguharu foujita la ai
Họa phẩm nổi tiếng "Ba con mèo" - Three cats,1932 của họa sĩ Foujita.
Google Doodle là một biểu tượng đặc biệt, thay thế tạm thời cho biểu tượng trên trang chủ của Google nhằm chào mừng các ngày lễ, các sự kiện, thành tựu và con người.

Google Doodle đầu tiên là để vinh danh Lễ hội Burning Man của năm 1998, được thiết kế bởi Larry Page và Sergey Brin để thông báo cho người dùng việc họ vắng mặt trong trường hợp các máy chủ bị sập. Các Google Doodle tiếp theo được thiết kế bởi một nhà thầu bên ngoài, cho đến khi Page và Brin đề xuất thực tập sinh Dennis Hwang thiết kế một biểu tượng cho Ngày Bastille của năm 2000. Kể từ lúc đó, các Doodle được tổ chức và phát hành bởi một nhóm nhân viên của Google có biệt danh "Doodlers".

Léonard Tsuguharu Foujita là nghệ sĩ Nhật Bản quan trọng nhất làm việc ở phương Tây trong thế kỷ 20 và ông từng nhận xét vua Hàm Nghi (1872-1944) là "một họa sỹ thực thụ với nhạy cảm tuyệt vời". 
Hôm nay 27/11/2018, Google Doodle đã kỷ niệm 132 năm ngày sinh của cố họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita, họa sĩ người Nhật gốc Pháp, từng có triển lãm tranh ở Việt Nam. Họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita sinh ngày 27/11/1886 ở Tokyo, Nhật Bản, mất ngày 29/1/1968 ở Zurich, Thụy Sỹ (Theo Wikipedia). Sinh thời, họa sĩ Foujita là một người Nhật gốc Pháp và được vinh danh là 'nghệ sĩ Nhật Bản quan trọng nhất làm việc ở phương Tây trong thế kỷ 20'.

Léonard Tsuguharu Foujita từng được vinh danh là hội viên Viện Hàn lâm Mỹ thuật hoàng gia, được cử đi các nước Đông Dương giao lưu với tư cách tuỳ viên văn hoá Nhật Bản. Ông từng có triển lãm tranh ở Hà Nội.

Theo nhà nghiên cứu Đinh Cường, vào năm 1939, họa sĩ Léonard Tsuguharu Foujita trở lại Nhật, và năm 1941, Hội Giao lưu Văn hóa Quốc tế (Kokusai Bunka Shinkokai, L’association des Échanges Culturels Internationales du Japon) và Viện Mỹ Thuật Hoàng Gia Nhật Bản (L’Académie Impériale des Beaux-arts) tổ chức hai cuộc triển lãm tiếp nối nhau tại Hà Nội, Foujita đã có trách nhiệm sang Việt Nam cùng một nhóm họa sĩ cách tân của Nhật (trong số đó có họa sĩ Sekiguchi).

leonard tsuguharu foujita tung nhan xet vua ham nghi la mot hoa si thuc thu
Leonard Tsuguharu Foujita, họa sĩ người Nhật gốc Pháp được vinh danh tại Google Doodle.
Tại Hà Nội, ông đã gặp lại người bạn xưa đã từng quen biết ở Paris vào năm 1925, họa sĩ Nam Sơn (Nguyễn Văn Thọ, 1890-1973), một trong những họa sĩ đầu tiên của Việt Nam ở trường Mỹ Thuật Quốc Gia Pháp, và là Đồng Sáng Lập trường Mỹ Thuật Đông Dương với Victor Tardieu, (thành lập năm 1925 tại Hà Nội). Tại cuộc triển lãm này, Léonard Tsuguharu Foujita đã chứng tỏ là một họa sĩ bậc thầy, lấy được lòng tin của giới mỹ thuật Việt Nam lúc bấy giờ

Không chỉ vậy, họa sĩ tài hoa người Nhật Bản còn có mối lương duyên đặc biệt với Việt Nam khi ông từng nhận xét về các tác phẩm của họa sỹ Tử Xuân (nghệ danh của Hàm Nghi): "Các tác phẩm của ông rất thú vị, cho thấy các phẩm chất của một họa sỹ thực thụ và trên hết là một sự nhạy cảm lớn".

Léonard Tsuguharu Foujita từng nhận xét vua Hàm Nghi là Nhà vua yêu nước và họa sĩ thực thụ
Theo Vietnamnet, không chỉ là một vị vua yêu nước, vua Hàm Nghi (1872-1944) còn được biết đến như một họa sỹ tài năng. Sau khi bị đi đày ở Alger (Algéria), ông kết hôn với con gái một chánh án tòa Thượng thẩm Pháp và theo học với nhà điêu khắc danh tiếng Auguste Rodin, đồng thời vua Hàm Nghi cũng vẽ tranh.

Từ 14/9-5/11/2016, một số tác phẩm của ông được trưng bày tại không gian nghệ thuật Béton Salon (Paris) trong một triển lãm tập thể mang tên Anywhere but here.

leonard tsuguharu foujita tung nhan xet vua ham nghi la mot hoa si thuc thu
Vua Hàm Nghi trong nhưng tháng năm tại Alger.
Đây là triển lãm quy tụ các tác phẩm của 11 họa sỹ đến từ Việt Nam, Thái Lan, Pháp. Người xem có thể chiêm ngưỡng 4 bức tranh của ông và một bức tượng. Sau khi bị người Pháp bắt và đày ở Alger năm 1889, vua Hàm Nghi sống tại ngôi làng El Biar, cách thủ đô Alger 5 cây số, và theo học về nghệ thuật.

Theo Tiến sĩ Khoa Học Giáo Dục Viện Đại Học Paris V, Phạm Trọng Chánh: “Tuy xa nước nhưng ông được hưởng trợ cấp 25.000 đồng franc một năm, số tiền ấy khá lớn so với tiền thời bấy giờ, lấy từ ngân sách Đông Dương. Ông được người đến dạy học tiếng Pháp, đàn dương cầm, nhiếp ảnh, học vẽ tranh sơn dầu, điêu khắc, đánh kiếm và tennis, đi xem hát, đi săn".

Ông theo học điêu khắc với nhà điêu khắc tài danh Auguste Rodin và học vẽ với họa sỹ Marius Reynaud. Nhà vua đã sớm bộc lộ năng khiếu và niềm đam mê với hội họa, ngay cả trước khi đến với hội họa một cách chuyên nghiệp. Ông dành nhiều thời gian cho nghệ thuật hơn chính trị và giao lưu với nhiều nghệ sỹ và trí thức Pháp.

leonard tsuguharu foujita tung nhan xet vua ham nghi la mot hoa si thuc thu
Bức tranh Cây ô liu già, được vua Hàm Nghi sáng tác năm 1905. (Ảnh: Nguyễn Đình Thành/Vietnamnet).
Hai năm một lần, vua Hàm Nghi còn đến Pháp 3 tháng mỗi năm để vẽ tranh. Ký tên Tử Xuân dưới các tác phẩm của mình, vua Hàm Nghi triển lãm lần đầu tiên năm 1926 và cùng với họa sỹ Lê Huy Miến, ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên sáng tác bằng sơn dầu. Ông sáng tác trên nhiều chất liệu như sơn dầu, phấn tiên và cả điêu khắc đồng, thạch cao... Trong triển lãm lần này, khách thưởng lãm có thể ngắm một số tác phẩm hiếm có của ông. Bức tranh sớm nhất mà người ta còn giữ được của ông chính là bức chân dung tự họa vẽ năm 1896 bằng chì. Ông lấy chính bức ảnh của mình để họa nên bức chân dung này theo phong cách hiện thực.

leonard tsuguharu foujita tung nhan xet vua ham nghi la mot hoa si thuc thu
Bức tranh Chiều tà của vua Hàm Nghi bán đấu giá được 8.800 EUR ở Paris năm 2010
Tuy không học ở trường lớp chính thống nhưng vua Hàm Nghi đã được nhiều họa sỹ và báo chí Pháp coi như một họa sỹ. Tờ họa báo Bắc Phi đã từng đăng một bức ảnh của vua Hàm Nghi đang nói chuyện với họa sỹ Nhật Bản danh tiếng Léonard Tsuguharu Foujita, người đã nhận xét về các tác phẩm của họa sỹ Tử Xuân – Hàm Nghi: "Các tác phẩm của ông rất thú vị, cho thấy các phẩm chất của một họa sỹ thực thụ và trên hết là một sự nhạy cảm lớn".

Tags:

Thông tin Sao Việt